De Heilig Land Stichting aangewezen tot rijksmonument
Het vijftig hectare grote complex tussen Nijmegen en Groesbeek neemt een unieke plaats in binnen de Nederlandse architectuur- geschiedenis, aldus de Rijksdienst voor Monumentenzorg.
Het devotiepark en de daarbij in oosterse bouwtrant ontworpen gebouwen en objecten hebben, mede in samenhang met de inrichting van het terrein, een hoge zeldzaamheidswaarde. De Cenakelkerk, de pastorie en de synagoge bezitten daarnaast gave en bijzondere interieurs, die in hun vormgeving en detaillering zijn gebaseerd op voorbeelden uit de Byzantijnse en Arabische cultuur. Mede hierdoor geldt het rijksmonument Heilig Land Stichting als een uniek voorbeeld van het oriëntalisme in de Nederlandse cultuur. Het complex moet dringend worden gerestaureerd. De technische staat van de diverse gebouwen laat verder uitstel hiervan niet toe. Boven de Hemelvaartskoepel is inmiddels een beschermend dak geplaatst, om verdere schade door inwatering te voorkomen. Daarnaast zijn de belangrijke zichtassen in het landschap dichtgegroeid. Een voorzichtige eerste raming van de kosten komt uit op circa vijf miljoen euro. De verschillende instellingen die het complex beheren, het Bijbels Openluchtmuseum, de Cenakelkerk met pastorie, het Begraaf- en Gedenkpark en het pelgrimshuis Casa Nova, richten zich gezamenlijk op de overheid, particuliere fondsen en het bedrijfsleven om de benodigde gelden bijeen te krijgen.
De diverse beheersstichtingen streven ieder op een eigen wijze naar inbedding van het oorspronkelijke gedachtegoed in de 21ste eeuwse samenleving. Casa Nova houdt daarbij vast aan de pro-life gedachte en biedt religieuze bezoekers onderdak voor retraite en bezinning. De Cenakelkerk streeft ernaar een ruimte te zijn voor gelovigen en niet-gelovigen, waar, naast de viering, het ontmoeten, gastvrijheid, zorg en meditatie voorop staat. Het Begraaf- en Gedenkpark gaat op een vooruitstrevende wijze om met het fenomeen van begraven en gedenken, met respect voor de katholieke tradities. Het Bijbels Openluchtmuseum bouwt het devotiepark uit tot een interculturele en interreligieuze ontmoetingsplaats waar jong en oud kan zien, ervaren en beleven dat cultuur en religie van jodendom, christendom en islam zowel in betekenis, als ontstaan en geschiedenis nauw met elkaar zijn verbonden.
Het totale complex wordt door Monumentenzorg van grote architectonische, stedenbouwkundige en cultuurhistorische betekenis geacht. Misschien nog belangrijker is het te constateren dat hetzelfde erfgoed - juist dankzij haar bijzondere setting, bouwwerken en uitstraling- unieke mogelijkheden bieden in het veld van maatschappelijk en educatie. IN alle opzichten een ‘kanjerproject’ dus.
Klik hier om een artikel uit het blad ‘Monumenten’ te bekijken (pdf-bestand). Hierin krijgt u een goed totaal overzicht van het ‘Complex Rijksmonument H. Landstichting’. Daarmede plaatsen wij het erfgoed zoals dat binnen het Begraaf- en Gedenkpark in gebruik is, en onder de eerdere kopjes van dit hoofdstuk ‘Gedenkpark’ nader wordt toegelicht, in haar bredere context.
