Een nieuwjaarsconcert dat ademt, beweegt en verbindt met pianist Sebastiaan Oosthout

In de Piet Gerritszaal, verscholen op het terrein van de Cenakelkerk in Heilig Landstichting, begint het nieuwe jaar niet met vuurwerk, maar met adem, stilte en klank. Kwartet La Morocha kiest voor intimiteit, en precies dat maakt dit nieuwjaarsconcert zo ontroerend.

De zaal is warm en verwachtingsvol. Terwijl de laatste stoelen worden bijgeschoven, pianist Sebastiaan Oosthout helpt daar zelf nog even bij, ontstaat het gevoel dat hier geen afstand bestaat tussen musici en publiek. Oosthout spreekt ons toe, wenst iedereen een gelukkig nieuwjaar en schetst de contouren van de middag. Niet alleen muziek zal klinken, maar ook woorden, in de stem van schrijver en dichter Qader Shafiq.
Ook vertelt hij hoe vertrouwd deze plek voor hem is; hij woont op het terrein van de kerk. Die persoonlijke verbondenheid met de ruimte is voelbaar en zet meteen de toon.

Het concert opent met Balada Para Mi Muerte van Astor Piazzolla. Nog voor de eerste spanning is weggeëbd, raakt de stem van Shireen Kaijadoe iets wezenlijks. Haar zang is helder en doorleefd, en lijkt vanzelfsprekend thuis in de wereld van de tango. Aansluitend betreedt schrijver en dichter Qader Shafiq het podium. Hij leest een gedicht uit een muziekvoorstelling over Europese migranten die rond 1900 naar Argentinië trokken, in dit geval het verhaal van een Italiaanse migrant die daar muzikant wordt.

Het is onmogelijk dit verhaal los te zien van Shafiqs eigen levensweg. Geboren in Kabul en sinds 1994 woonachtig in Nijmegen, begon zijn bestaan in Nederland als asielzoeker. Daarmee raakt hij aan de kern van de tango: een muziek die is ontstaan uit ontworteling, heimwee en hoop. De tango is migratie in klank, levensverhalen die elkaar vinden en samen iets nieuws vormen.

Na het gedicht ontvouwt zich een muzikale reis waarin melancholie en levenslust voortdurend in balans zijn. De muziek beweegt zich moeiteloos tussen wals, milonga en klassieke tango. In Milonga Sentimental en Adiós Nonino laat bandoneoniste Jacqueline Edeling horen waarom zij tot de besten van Nederland behoort. Zittend op een lage kruk speelt zij met een intensiteit die van haar gezicht af te lezen is, alsof elke noot noodzakelijk is. Contrabassist Boris Storms vormt met zijn stuwende, eigenzinnige spel een stevig fundament. Het samenspel is hecht en aandachtig; hier wordt niet alleen gespeeld, maar ook geluisterd.

Stuk na stuk volgt: A Media Luz, Se Dice De Mí, Milonga Del Ángel, Che Bandoneón, Los Mareados, La Morocha, Yo Soy María. Voor de kenner herkenbaar, maar nooit routineus. Het publiek is muisstil. Sommigen wiegen zacht mee, anderen sluiten de ogen. De muziek vraagt geen uitleg, ze spreekt rechtstreeks tot het lichaam.

Toch biedt Shireen Kaijadoe bij bijna elk nummer een korte toelichting. Ze vertelt waar de tekst over gaat en citeert delen van het Spaans, waardoor betekenis en emotie samenvallen. Zo wordt de tango toegankelijk zonder haar mysterie te verliezen. Kaijadoe is het kloppend hart van La Morocha: haar stem verbindt woord en klank en geeft de tango canción haar diepte en zeggingskracht.

Na afloop volgt een staande ovatie en een toegift. Daarna champagne, om het nieuwe jaar in te luiden en na te praten. Maar eigenlijk is het gesprek al begonnen, in de muziek, in de stilte ertussen, en in het besef dat tango niet alleen een muziekstijl is, maar een manier om mens te zijn.